pozytek.ngo.pl

3 czerwca 2009 odbyło się drugie spotkanie Rady Działalności Pożytku Publicznego (RDPP) III kadencji. Nieobecnego Jarosława Dudę, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, w roli współprzewodniczącego ze strony rządowej, zastąpiła Elżbieta Chojna-Duch, Podsekretarz Stanu. Ze strony pozarządowej spotkaniu współprzewodniczył Jan Jakub Wygnański. Pośród zebranych najliczniejsi byli reprezentanci samorządów, a w zdecydowanej w mniejszości byli członkowie rządu.

Podczas posiedzenia omawiano sprawy zarówno organizacyjne - dotyczące zasad funkcjonowania samej Rady (regulamin, ustalanie składów zespołów problemowych), jak i merytoryczne, skupione wokół trzech zasadniczych zagadnień: wyboru reprezentantów do Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES), wyników FIO 2009 i ciągu dalszego prac nad nowelizacją ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Pokrótce omówiono także kwestię opiniowania przez Radę projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego, dotyczącego wydatków związanych z realizacją programów operacyjnych. Rozporządzenie to doprowadzić ma do ułatwienia, uelastycznienia i przyspieszenia sposobu przekazywania i rozliczania środków dotacji rozwojowych.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny to, w tej chwili, nienajlepiej rozpoznawalna w Polsce instytucja, jednak na poziomie europejskim cieszy się ona dużym poważaniem i ma zasadniczą „moc sprawczą”. Komitet to jeden z dwóch podstawowych organów doradczych Unii Europejskiej i jak powiedział Jakub Wygnański „jest to miejsce, gdzie idea społeczeństwa obywatelskiego przekuwana jest na faktyczne działania”. EKES jest ciałem eksperckim, w skład którego wchodzą Pracodawcy, Pracownicy oraz Inne Podmioty (m.in. organizacje pozarządowe, konsumenckie i rolnicze), w tym 21 delegatów z Polski. Są oni mianowani przez Radę Ministrów Unii Europejskiej, na podstawie desygnacji przedstawionych przez rząd, przygotowanych z kolei na podstawie propozycji reprezentatywnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu krajowym. W Polsce propozycje obsady „Innych Podmiotów” wysuwać ma RDPP.

Aktualnie Rada zmierzyć się musi z problemem wymiany członka Komitetu w trakcie kadencji oraz zaopiniować propozycję wyłaniania polskich przedstawicieli do EKES, przedstawioną przez Trójstronną Komisję ds. Społeczno-Gospodarczych, na kadencję 2010 - 2014. Propozycje Komisji nie spotkały się z aprobatą Rady – uznano, iż partner społeczny nie otrzymuje w nich równoprawnej pozycji i jego znaczenie jest marginalizowane. Członkowie Rady zgodnie przyznali, że konieczna jest zmiana relacji i sposobu komunikacji między Radą a Komisją. Padł pomysł, aby, na czas obrad, dokonywać wymiany „ambasadorów” między tymi dwoma organami. Prace nad rozstrzygnięciem kwestii powołania nowego członka do EKES oraz zadanie ustalenia z Komisją Trójstronną satysfakcjonujących obydwie strony rozwiązań, odnośnie wyłaniania polskich przedstawicieli do EKES, powierzono zespołowi ds. dialogu i współpracy. Zatwierdzanie tych zmian odłożono na kolejne spotkanie RDPP.

W dalszej części spotkania zajęto się omówieniem rozstrzygnięcia konkursu FIO 2009. W ramach 4 priorytetów zgłosiło się ponad 3800 organizacji, 2816 przeszło przez ocenę formalną i merytoryczną. Zgłoszono w sumie 937 projektów dwuletnich. Największym zainteresowaniem cieszył się priorytet trzeci: "Integracja i aktywizacja społeczna. Zabezpieczenie społeczne", a w drugiej kolejności priorytet pierwszy: "Aktywni, świadomi obywatele, aktywne wspólnoty lokalne". Zdecydowanie deficytowa ilość wniosków spłynęła na pozostałe dwa priorytety, a zwłaszcza na "Rozwój przedsiębiorczości społecznej", gdzie zarejestrowano jedynie 64 wnioski, na kwotę nieprzekraczającą zarezerwowanych 9 412 500,00 zł. Pozostałe środki przesunięto na dofinansowanie projektów w innych priorytetach. Krzysztof Więckiewicz, dyrektor Departamentu Pożytku Publicznego MPiSS, podkreślał, że zdecydowanie poprawiła się jakość składanych wniosków. Udało się także osiągnąć większą niż w ubiegłych latach zbieżność ocen eksperckich - jedynie 10% różniło się o więcej niż 30 punktów.

Członkowie RDPP dyskutowali o pomyśle wprowadzenia dodatkowych punktów w ocenie wniosków, za możliwość wykazania się współpracą, a najlepiej dofinansowaniem, ze strony lokalnych samorządów. Stoi za tym chęć upewnienia się, że wspierane są projekty, które rzeczywiście odpowiadają na lokalne potrzeby. Oczywiście trzeba będzie zachować ostrożność przy konstruowaniu takich wymogów, bo konkursy grantowe samorządów mogą być niekompatybilne z FIO. Ponadto zdarza się, iż samorządy mają diametralnie różne – co nie oznacza, że lepsze - pomysły na działalność lokalną, niż organizacje pozarządowe i te ostatnie zmuszone są działać bez ich wsparcia. Zwrócono też uwagę, że przy konstruowaniu zasad kolejnego konkursu warto będzie pomyśleć o stworzeniu zabezpieczeń, dzięki którym niewiarygodne organizacje (takie które np. otrzymały zakaz korzystania ze środków lokalnych) nie będą otrzymywać dotacji z FIO. Rozmawiano także o potrzebie przeprowadzenia kompleksowej ewaluacji FIO i przeanalizowaniu odpowiedniego pozycjonowania FIO wobec pozostałych systemów finansowania (np. POKL). Przypomniano, iż w drugiej połowie 2008 roku NIK badał FIO, jednak nie jest dostępny jeszcze pełen raport (brakuje wyników kontroli beneficjentów). Krzysztof Więckiewicz zapewniał, że częściowe raporty pokazują, iż weryfikacja FIO wypada pozytywnie.

Ostatnim dużym tematem, jakim zajęła się Rada była kwestia dalszych prac nad nowelizacją ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Rozmawiano o procedurze uzgadniania stanowisk w stosunku do propozycji rządu, w trakcie aktualnie trwających prac parlamentarnych. Podczas wysłuchania publicznego ustawy strona społeczna zgłosiła szereg uwag, są one jednak rozbieżne i konieczne jest wypracowanie wspólnego stanowiska trzeciego sektora. O stworzenie i przestawienie takiego stanowiska poproszona została RDPP.

W tym celu zorganizowane zostaną seminaria dyskusyjne, ale – jak podkreślano - nie należy ich traktować jako kolejnego etapu konsultacji społecznych. Do dyskusji zaproszeni zostaną wybrani specjaliści, przedstawiciele organizacji pozarządowych (głównie tych, które zgłosiły swoje propozycje zmian brzmienia konkretnych fragmentów ustawy) oraz byli członkowie Rady DPP. Zasadniczymi kwestiami, nad którymi debatować będzie się podczas seminariów to: inicjatywa lokalna, definicja NGO, statutowa działalność odpłatna, współpraca z administracją publiczną. Seminaria obywać się będą przed posiedzeniami podkomisji. Posiedzenia podkomisji startują 19 czerwca i trwać będą do końca lipca.

Oczywiście od razu sformułowano kilka problemów, które niewątpliwie towarzyszyć będą pracom grup seminaryjnych. Po pierwsze, pewne jest, że wokół pewnych kwestii nie ma i nie będzie wspólnego stanowiska trzeciego sektora. Dlatego, jak mówił Krzysztof Więckiewicz, warto jest dążyć do osiągnięcia kompromisu, bo o konsensusie nie ma co marzyć. Po drugie nie należy liczyć na to, że wypracowane ustalenia zostaną w 100% przyjęte przez stronę rządową, bo w projekcie uwzględnione zostały różne interesy sektora rządowego i one będą brane pod uwagę w pierwszej kolejności.

Prawie pięciogodzinne spotkanie zakończyło się dyskusją nad organizacją kolejnego posiedzenia w formie wyjazdowej, co zapewne uniemożliwi zewnętrznym obserwatorom udział w tym wydarzeniu.